zaloguj   załóż konto  

dodaj do ulubionych

wszystkie słowniki
język angielski
angielsko-polski polsko-angielski
język niemiecki
niemiecko-polski polsko-niemiecki
język polski
bohaterów literackich - gimnazjum bohaterów literackich - liceum motywów literackich - gimnazjum
pisarzy symboli literackich terminów literackich
wyrazów bliskoznacznych wyrazów obcych związków frazeologicznych
przedmiotowe
biologiczny geograficzny historyczny

wyświetl po wyników

Wyniki 1 - 20 z ogółem 48Znaleziono w 0,00 s

fabuła (łac. fabula - opowieść, bajka)

układ wszystkich zdarzeń przedstawionych w utworze. Składa się na nią jeden (w przypadku noweli) lub kilka ciągów zdarzeń zwanych wątkami, skupionych wokół określonych postaci, oraz szereg epizodów. Fabuła wielowątkowa składa się z wątku głównego oraz wątków pobocznych, choć może też wystąpić ich równorzędność lub równoległość. Epizody są ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

facecja (łac. facetia - dowcip, żart)

krótkie opowiadanie komiczne, dowcipne, żartobliwe, nawet frywolne, zamknięte puentą, często w tonie satyryczno-dydaktycznym. Gatunek rozwinął się w okresie renesansu. W Polsce wprowadził go Ł. Górnicki w Dworzaninie polskim; nowela, anegdota, humoreska.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

facsimile (łac. fac simile - rób podobnie; czyt. faksymile)

wierne odtworzenie pierwowzoru (druku, rysunku, podpisu), dokonane metodą kopii chemicznej, fotograficznej, mechanicznej. Potocznie: ścisłe odwzorowanie, np. kserokopia zdjęcia.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

faktomontaż

inaczej teatr faktu: widowisko teatralne, telewizyjne, w którym miejsce fabuły zajmuje ciąg scen ujętych reportażowo, będących rejestracją aktualnych zdarzeń. Prezentacji takiego widowiska towarzyszy zazwyczaj zamysł agitacyjny.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

fantastyka (gr. phantasis - zjawa)

taki sposób konstruowania świata przedstawionego w dziele literackim, który nie odpowiada rzeczywistości. Fantastyka przejawia się we wprowadzaniu elementów cudowności, irracjonalizmie, konstruowaniu nierzeczywistych postaci, takich jak duchy, zjawy, gnomy. Występuje zazwyczaj w dziełach epickich i dramatycznych. Wykorzystuje motywy zaczerpnięte z mitów, baśni, podań ludowych. Jedną z jej odmian ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

fantasy (ang.)

jedna z odmian literatury fantastycznej, rozwijająca się w XX w., choć nawiązująca do literatury dawniejszej. Radykalnie odrzuca obowiązujące poczucie realności i konwencje realistyczne. Buduje własną rzeczywistość, w której dominują dziwność, fantastyka, magia. Powieści z gatunku fantasy mają bogatą akcję, pełną niezwykłych zdarzeń, logicznie skonstruowaną. Ich autorzy nawiązują ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

farsa

rodzaj komedii, obejmujący utwory sceniczne o błahych konfliktach, posługujący się humorem sytuacyjnym, błazenadą, wyjaskrawieniami, karykaturą. Gatunek wywodzi się od Arystofanesa, ale szczególnie bujnie rozwinął się w średniowiecznej Francji (XII-XIII w.). Bezpośrednim jego źródłem były intermedia. Farsa przeznaczona była dla najszerszej publiczności, miała ją bawić i śmieszyć. Oparta ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

fatalizm (łac. fatalis - przesądzony)

przekonanie o nieodwracalności zdarzeń, które mają nastąpić, wiara w przeznaczenie. Fatalizm wyklucza wolność i wolną wolę, zakłada bowiem, iż wszystko, co się zdarzy, jest zapisane "w górze" i w żaden sposób nie można tego zmienić. Człowieka przyjmującego postawę fatalistyczną nazywa się fatalistą. W starożytnej tragedii greckiej fatalizm ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

faulkneryzm (od nazwiska pisarza W. Faulknera; 1897-1962, czyt. folkneryzm)

styl w prozie, łączący monolog wewnętrzny w postaci tzw. strumienia świadomości (narracja na ogół utrzymana w trzeciej osobie) ze składnią złożoną z długich, przeważnie współrzędnych zdań, gromadzących obserwacje, ale nie porządkujących ich. Wiedza narratora ogranicza się wobec tego do perspektywy postaci, co tworzy atmosferę niejasności i tajemnicy ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

faustyzm

motyw nawiązujący do dramatu J. W. Goethego Faust. Tytułowy bohater tego utworu, zmęczony rozczarowaniami wieku dojrzałego, zawiera pakt z diabłem, któremu sprzedaje duszę za wieczną młodość i wiedzę absolutną. Faustyzm jest więc dążeniem do przekraczania ludzkich ograniczeń i możliwości w sferze poznania oraz pragnieniem zatrzymania czasu dla ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

feeria (fr. féerie)

spektakl lub jego fragment, wymagający bogatej oprawy teatralnej, zwykle oparty na wątkach fantastycznych, gdzie dużą rolę odgrywają magia, czary, niezwykłe postacie.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

felieton (fr. feuilleton - zeszycik, odcinek powieści)

gatunek publicystyczny, do którego należą utwory o niewielkich rozmiarach, których autorzy podejmują aktualną problematykę w sposób swobodny, impresyjny, posługując się literackimi środkami ekspresji. Pierwotnie felietonem zwano dolną, odciętą linią część kolumny dziennika, gdzie zamieszczano materiały literackie i krytyczne. Obecnie felieton stanowi zwykle stałą pozycję w dziennikach i ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

feministyczna krytyka

odmiana współczesnej krytyki ukształtowana w l. 70. XX w. w USA, analizująca zjawiska kulturalne z perspektywy doświadczeń kobiecych. Przy czym nie ogranicza się ona do interpretowania dzieł kobiet - twórców, ale bada zjawiska kultury pod kątem uwzględniania w nich aspektu kobiecego, w odróżnieniu od dzieł koncentrujących się na ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

fenomenologia

system filozoficzny stworzony przez E. Husserla, odrzucający metafizykę i zwracający się w stronę konkretu - tzw. "powrót do rzeczy". Husserl zakładał pierwotność postrzegania elementów świata w stosunku do myśli, która ucieka się do tworzenia hipotez i założeń. Do badań literackich zastosował fenomenologię R. Ingarden (O dziele literackim - 1931 ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

figlik

w poezji staropolskiej krótki utwór wierszowany, najczęściej ośmiowersowy, żartobliwy, satyryczny, krytykujący ludzkie zachowania i obyczaje, głównie dworskie i szlacheckie. Oparty był na anegdocie, często bez puenty. Taki tytuł nadał M. Rej swoim wierszom, stanowiącym część Źwierzyńca. fraszka, epigramat.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

figury retoryczne

inaczej figury stylistyczne, sposoby kształtowania wypowiedzi, wyróżnione już przez retorykę i poetykę antyczną, właściwe wymowie i poezji, a więc obce potocznej komunikacji językowej. Służą nadaniu wypowiedziom wartości estetycznej (ozdobności, jasności, patetyczności, niezwykłości, ekspresji) oraz wzmocnieniu sugestywności oddziaływania.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

figury stylistyczne

figury retoryczne.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

fikcja literacka

właściwość dzieła literackiego polegająca na tym, że jest ono tworem wymyślonym przez autora, nie dającym się weryfikować przez zestawienie z rzeczywistością zewnętrzną. Świat przedstawiony dzieła literackiego jest autonomiczną konstrukcją wyobrażeń wyrosłych ze znaczeń słów i zdań tekstu. Nawet w dziele historycznym występują postacie fikcyjne, a postacie historyczne ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

filigran

bezbarwny trwały znak umieszczony na papierze podczas produkcji, widoczny pod światło. Inaczej: znak wodny.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

filipika

wypowiedź oskarżycielska skierowana przeciwko jakiejś osobie. Nazwa pochodzi od gwałtownych przemówień, jakie wygłosił Demostenes przeciw Filipowi II Macedońskiemu w IV w. p.n.e. Posłużył się nią potem Cycero, wygłaszając swe mowy przeciwko Markowi Antoniuszowi w I w. p.n.e.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

« poprzednie 1 2 3 następne »