zaloguj   załóż konto  

dodaj do ulubionych

wszystkie słowniki
język angielski
angielsko-polski polsko-angielski
język niemiecki
niemiecko-polski polsko-niemiecki
język polski
bohaterów literackich - gimnazjum bohaterów literackich - liceum motywów literackich - gimnazjum
pisarzy symboli literackich terminów literackich
wyrazów bliskoznacznych wyrazów obcych związków frazeologicznych
przedmiotowe
biologiczny geograficzny historyczny

wyświetl po wyników

Wyniki 1 - 20 z ogółem 37Znaleziono w 0,00 s

bajka

gatunek literatury dydaktycznej; utwór pisany prozą lub wierszem, którego bohaterami są najczęściej zwierzęta, ludzie bądź przed- mioty. Przedstawiona w bajce historia jest pretekstem do wypowiedzenia ogólniejszych prawd życiowych zawartych w morale, czyli w mniej lub bardziej dobitnie zaznaczonym pouczeniu moralnym. Jako gatunek bajka powstała w VI w. ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

bajronizm

zespół tendencji literackich, odnoszących się zwłaszcza do formy gatunkowej i kompozycji dzieła literackiego oraz bohatera i obrazu autora, zawartego w tekście, ukształtowany za sprawą twórczości i poczynań oraz biograficznej legendy reprezentanta angielskiego romantyzmu, poety G. G. Byrona. Życie Byrona, radykalizm jego poglądów, poparty udziałem w walce o ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

ballada (fr. ballade)

gatunek synkretyczny, łączący w sobie cechy różnych rodzajów literackich: epiki (fabuła, postacie), liryki (nastrojowość, emocjonalność) i dramatu (dialogi bohaterów). Ballada wywodzi się z twórczości ludowej, początkowo śpiewana, występowała zwłaszcza w folklorze Anglii i Szkocji. Od XVIII w. rozpowszechniła się jako krótki utwór poetycki o budowie stroficznej, w ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

barbaryzm (łac. barbarus - barbarzyński, obcy)

wyraz lub zwrot, pochodzący z innego języka niż ten, w którym sformułowana jest dana wypowiedź. Kontrastując z innymi wyrazami, barbaryzm zyskuje szczególną wartość stylistyczną, charakteryzuje postacie i środowiska. Użycie barbaryzmów było powszechne np. w XVII w. i w czasach saskich (latynizmy w Pamiętnikach J. Ch. Paska). W ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

bardowie (celt.)

poeci, pieśniarze starożytnej Galii (ok. II w. n.e.) oraz celtyckich plemion Irlandii, Szkocji, Walii. Działali na dworach książęcych, wchodzili w skład warstwy kapłańskiej. Tworzyli i deklamowali wiersze, opiewające bohaterskie czyny rycerzy. Znana z przekazów ustnych twórczość bardów stała się przedmiotem zainteresowania preromantyzmu. Postać barda została rozsławiona za ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

barok (wł. barocco - dziwny, napuszony, przesadny)

kierunek w literaturze, malarstwie, rzeźbie, architekturze, pomiędzy renesansem a klasycyzmem i oświeceniem. Najwcześniej ukształtował się we Włoszech i Hiszpanii (poł. XVI w.), skąd oddziaływał na pozostałe kraje Europy. W Polsce trwał od końca XVI w. do poł. XVIII. Jest pierwszym kierunkiem literackim, w którym dużą rolę grają ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

baśń

jeden z najważniejszych gatunków epiki ludowej. Treść baśni jest związana z wierzeniami magicznymi, występują w nich siły i zjawiska nadprzyrodzone, bohaterowie swobodnie przekraczają granice światów: realnego i fantastycznego. Czas i miejsce w baśni są nieokreślone (dawno, dawno temu, za siedmioma górami, za siedmioma lasami). W baśni pojawiają ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

behawioryzm (ang. behaviour - zachowanie)

jeden z kierunków psychologicznych XX w., ukształtowany w Ameryce, zakładający niemożność poznania procesów psychicznych człowieka. Behawioryzm, odrzucając psychoanalizę i introspekcję, koncentrował się jedynie na obserwacji zewnętrznych zachowań człowieka i jego reakcjach na bodźce otaczającego go świata. W amerykańskiej literaturze okresu dwudziestolecia międzywojennego behawioryzm przejawia się w rezygnacji ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

beletrystyka (fr. belles lettres - literatura piękna)

W znaczeniu historycznym: ogół utworów zaliczanych do literatury pięknej, reprezentujących poezję, epikę wierszem i prozą, dramat, w odróżnieniu od literatury naukowej i publicystyki. W znaczeniu współczesnym: utwory narracyjno-fabularne prozą (powieści, nowele, opowiadania), zwłaszcza lżejsze, popularne.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

bergsonizm

nazwa kierunku filozoficznego z przełomu XIX i XX wieku, pochodząca od nazwiska franc. filozofa H. Bergsona (1859-1941). Bergsonizm wywarł duży wpływ na kształtowanie się późnego symbolizmu i futuryzmu, ekspresjonizmu oraz charakterystycznej dla prozy XX wieku techniki strumienia świadomości. Filozofia Bergsona, zwrócona przeciwko racjonalizmowi, nadrzędną rolę w poznaniu ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

bestiarium (łac. bestia - zwierzę)

gatunek rozpowszechniony w literaturze średniowiecza: alegoryczno-dydaktyczna opowieść o zwierzętach realnych lub fantastycznych, służący popularyzowaniu zasad etyki chrześ- cijańskiej. Na przykładzie zwierząt prezentowano wady i zalety ludzkie, co zbliżało bestiaria do bajek. Pierwowzorem gatunku było dzieło nieznanego aleksandryjskiego poety z II w. n.e. - Fizjologus. W średniowieczu powstały liczne ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

bestseller (ang.)

książka, która w danym okresie uzyskuje największą liczbę sprzedanych egzemplarzy, odnosząca sukces wydawniczy.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

biały kruk

nazwa używana na oznaczenie szczególnie rzadkich i cennych egzemplarzy druków i publikacji.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

Biblia (gr. biblion - książka, zwój papirusu; l. mn. biblia - księgi)

zbiór ksiąg Starego i Nowego Testamentu, uważany w tradycji judaistycznej (tylko Stary Testament) i chrześcijańskiej za Pismo Święte, księgę objawioną przez Boga. Stary Testament, składający się z 46 ksiąg, powstawał w ciągu tysiąclecia pomiędzy XII a II w. p.n.e. Pisany był w językach hebrajskim i aramejskim. Nowy ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

Biblia pauperum (łac. biblia ubogich)

drukowane w średniowieczu dla prostych ludzi dewocyjne książki obrazkowe z krótkimi komentarzami łacińskimi, których celem było przybliżenie Pisma Świętego ludziom nie umiejącym czytać. Nazwą tą obejmowano też freski, przedstawiające sceny biblijne. Do określenia biblia pauperum nawiązuje tytuł tomu poetyckiego J. Kasprowicza Księga ubogich.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

bibliografia (gr. biblion - książka + grapho - piszę)

Dziedzina wiedzy o książce, zajmująca się gromadzeniem i systematyzacją dzieł wydawniczych dawnych i obecnych: książek, czasopism, rękopisów, fotokopii, mikrofilmów, taśm, płyt itp. Spis wydawnictw lub dokumentów, zawierający całość wydawnictw ukazujących się w danym kraju (tzw. bibliografia ogólna) lub ich wybór, dokonany z pewnego punktu widzenia (tzw. bibliografia ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

biblistyka

dział wiedzy na temat Biblii, dziedzina wiedzy religijnej równoległa do teologii.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

bibuła

publikacja, drukowana w konspiracji, podziemna, nielegalna, tajna, drukowana zwykle na cienkim, bibułowym papierze, by łatwiej ją było transportować i ukrywać.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

biografia (gr. bios - życie + grapho - piszę)

Opowieść o życiu jakiejś postaci rzeczywistej, najczęściej wybitnej. Może mieć ona cel dydaktyczny (np. w hagiografii), panegiryczny (żywoty władców) lub informacyjny. Arcy-wzorem biografii są Żywoty sławnych mężów Plutarcha (ok. 50-125 n.e.) W XX w. rozwinęła się powieść biograficzna, łącząca elementy historyczne z fikcją literacką. Życie pisarza. Stanowi ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

biogram

encyklopedyczny lub słownikowy artykuł, dotyczący życia, działalności, tworczości, dokonań danej osoby.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

« poprzednie 1 2 następne »