 |
|
| strona główna | lektury | prace | słowniki | dodaj pracę | egzaminy | jak pisać | forum |
abecedariuszwierszowany utwór, którego kolejne wersy lub strofy rozpoczynają się od kolejnych liter alfabetu. Średniowiecznym abecedariuszem jest Skarga umierającego: "Ach! Moj smętku, ma żałości! Nie mogę się dowiedzieci, Gdzie mam pirwy nocleg mieci, Gdy dusza z ciała wyleci. Byłżem s młodości w rozkoszy, Nie usłałem swojej duszy, Już ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich absolut (łac. absolutum - oddzielony)byt nie mający przyczyny, doskonały, istniejący niezależnie od wszystkich innych bytów. Absolutem może być Bóg lub idea. zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich abstrakcjonizmcharakterystyczna dla sztuki XX wieku tendencja polegająca na rezygnacji z odtwarzania rzeczywistości i dążeniu do stworzenia czystego malarstwa, czystej rzeźby, czystej architektury, które rządziłyby się własnymi zasadami. Abstrakcjoniści przedstawiali w swych dziełach nową rzeczywistość, która w niczym nie przypominała natury. Artyści-malarze rezygnowali z zasad perspektywy, traktując obraz ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich abstrakcyjnyniekonkretny, nie oparty na doświadczeniu, nie mający odpowiednika w rzeczywistości; cechujący wytwory czynności abstrahowania; sztuka abstrakcyjna (abstrakcjonizm), nieprzedstawiająca, bezprzedmiotowa: jeden z kierunków we współczesnych sztukach plastycznych, którego podstawą jest świadoma rezygnacja z przedstawień mających bezpośrednie odniesienia do rzeczywistości na rzecz środków formalnych. zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich absurdsformułowanie, myśl, sytuacja pozbawiona sensu, niedorzeczność. Pojęcie absurdu szczególne znaczenie uzyskało w filozofii egzystencjalnej (zob. egzystencjalizm), jako istotne doznanie bytu. W okresie dwudziestolecia międzywojennego i po II wojnie światowej rozwijał się tzw. teatr absurdu, posługujący się groteską i parodią, obfitujący w nieprawdopodobne sytuacje, w którym występowali bohaterowie ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich adaptacja (łac. adaptatio - dostosowanie)przystosowanie, przetworzenie dzieła literackiego na utwór innego rodzaju literackiego lub innej sztuki, np. powieści na film. Adaptacja jest swego rodzaju interpretacją, polegającą na wprowadzeniu skrótów, uwypukleniu lub łączeniu wątków oraz postaci. Określa się tak również utwór przygotowany np. do wystawienia na scenie. Ekranizacja polega na ogół na ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich adiustacja (łac. ad - do + iustus - słuszny, zgodny z prawem)przygotowanie tekstu do druku, opracowanie stylistyczne, graficzne, ortograficzne; ustalenie ostatecznego kształtu tekstu: typu czcionki, podkreśleń, podziału na akapity itp. zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich adresat (fr.)osoba, przedmiot lub pojęcie abstrakcyjne, do którego utwór jest bezpośrednio skierowany w całości lub części. Adresat osobowy może być wymieniony z imienia lub nazwiska albo określony ogólnie, lecz znany, np. Do króla I. Krasickiego, Do obywatela Johna Browna C. K. Norwida. Adresat fikcyjny lub abstrakcyjny jest bohaterem ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich aforyzm (gr. aphorismos - definicja)maksyma, sentencja, złota myśl; zwięzła wypowiedź, formułująca w błyskotliwej formie ogólne spostrzeżenie, myśl filozoficzną, moralną. Aforyzm nie wyraża myśli powszechnie uznanych, lecz spostrzeżenia osobiste, wyrażone w sposób nieoczekiwany, wieloznaczny, metaforyczny, z użyciem paradoksu, antytezy, np.: "Żyć jest bardzo niezdrowo. Kto żyje, ten umiera". S. J. Lec Myśli ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich agnostycyzm (gr. agnostos - niepoznawalny, nieznany)filozoficzny pogląd zakładający niemożność poznania absolutu. Według agnostyków umysł jest w stanie przyjąć tylko to, co może zbadać w sposób eksperymentalny, a więc to, co jest dostępne zmysłom. Metafizyka i religia, jako niepoznawalne, nie powinny stanowić przedmiotu badań, należy więc ich zagadnienia traktować w sposób sceptyczny. Agnostycyzm ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich agon (gr. agon - rywalizacja)W starożytnej Grecji rodzaj zawodów, w których brali udział sportowcy, tancerze, śpiewacy; turnieje poetyckie i retoryczne. W komedii antycznej część zawierająca spór dwóch antagonistycznych postaci. zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich akapit (łac. a capite - od rozdziału)początek ustępu w tekście, wyróżniony zwykle przez wcięcie pierwszego wiersza; fragment tekstu zawarty między wcięciami. zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich akcent (łac. accentus - nacisk)wyróżnienie sylaby w wyrazie za pomocą artykulacji, zaakcentowania intonacji lub iloczasu; w języku polskim - akcent przyciskowy, stały, na określonej sylabie, zwykle przedostatniej (paroksytoniczny). Akcent zdaniowy - pewne wyrazy w zdaniu mogą być akcentowane silniej ze względu na sens wypowiedzi. Akcent meliczny w tekście o podkładzie muzycznym uwydatnia sylaby ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich akcja (łac. actio - działanie)ciąg zdarzeń dający się wyodrębnić w fabule dramatu, powieści, opowiadania, poematu epickiego. Początkiem akcji jest zawiązanie, które poprzedza ekspozycja, potem następuje rozwinięcie akcji, punkt kulminacyjny, rozwiązanie akcji. Nagły zwrot w sytuacji bohatera, powodujący zmianę w przebiegu akcji, nazywa się perypetią. W najbardziej wyrazistej formie akcja występuje w ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich akmeizm (gr. akme - szczyt)kierunek w poezji rosyjskiej, ukształtowany około 1910 roku, stojący w opozycji do futuryzmu, związany z panującymi wówczas w sztuce europejskiej tendencjami neoklasycystycznymi. Akmeiści rezygnowali z poezji wieszczej i symbolicznej na rzecz twórczości osadzonej w rzeczywistości. Posługiwali się językiem zintelektualizowanym, zbliżonym do mowy potocznej, oszczędnym i zagęszczonym znaczeniowo ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich akronim (gr. akros - skrajny + onyma - imię)wyraz-skrót, utworzony z pierwszych liter słów, stanowiących nazwę instytucji lub organizacji, np. UJ, PAN. zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich akrostych (gr. akros - skrajny + stichos - wiersz)utwór wierszowany, w którym pierwsze litery lub cząstki wyrazów, odczytywane pionowo, tworzą napis, hasło, imię. Napis taki mogą też tworzyć pierwsze, ostatnie lub środkowe litery. Akrostych jako gatunek literacki rozwinął się w okresie średniowiecza, renesansu i baroku. Był traktowany jako żart, zabawa, popis kunsztu poetyckiego. Mistrzem akrostychu ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich akt (łac. actus - czyn)część utworu dramatycznego, zawierająca względnie spójny i zamknięty odcinek akcji, wyodrębniona ze względu na zmianę miejsca i/lub czasu, charakteru zdarzeń oraz ich roli w całości utworu. Pierwotną formę tej jednostki kompozycyjnej stanowił epejsodion w tragedii greckiej. Najczęściej dramat składa się z pięciu lub trzech aktów. Akt dzieli ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich alegoria (gr. allegoria - mówienie obrazowe)motyw lub zespół motywów w dziele literackim albo plastycznym, który oprócz znaczenia dosłownego posiada znaczenie przenośne - alegoryczne. Związek między dwiema płaszczyznami znaczeniowymi jest trwały, konwencjonalny i ustalony przez literacką tradycję, religię lub malarstwo. Alegoria może być odczytywana tylko w sposób jednoznaczny, a jej zrozumienie wymaga pewnego oczytania ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich alegoryzmtermin używany niekiedy na określenie sztuki i kultury średniowiecza, wskazujący na szczególną rolę alegorii w dziełach tej epoki. Alegoria służyła w średniowieczu celom dydaktycznym i moralizatorskim; pozwalała w sposób przystępny dla przeciętnego, niewykształconego odbiorcy przekazać skomplikowane prawdy dogmatyczne i religijne. Alegoryczny komentarz uniemożliwiał dowolną interpretację Pisma Św. ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich « poprzednie |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
Baza prac
Słowniki
Dodaj pracę
Arkusze egzaminacyjne
Jak pisać
Brykowisko
Forum
projekt i wykonanie: Fabryka Stron Internetowych Sp. z o.o. |
1