Dowiedz się więcej na ten temat!
Zapraszamy do serwisu opracowania.pl

okładka Słownik pisarzy

Słownik pisarzy

Słownik pisarzy to pierwsza tego typu pozycja na rynku napisana z myślą o uczniach. Jest to zbiór ponad 400 biogramów pisarzy polskich i światowych, ze szczególnym uwzględnieniem autorów lektur, noblistów w dziedzinie literatury, autorów, których nazwiska powinien znać człowiek wykształcony. Każde hasło zawiera daty urodzin i śmierci pisarza, pseudonimy, fakty z życia oraz omówienie charakteru twórczości z wyszczególnieniem najważniejszych dzieł.

PRZERWA-TETMAJER KAZIMIERZ (1865-1940) Dodaj do listy

Uważany był za czołowego poetę pokolenia Młodej Polski. Jego ojciec Adolf walczył w powstaniu 1830 r. Po utracie majątku rodzice przenieśli się do Krakowa, gdzie matka prowadziła pensjonat. Tetmajer studiował filozofię na Uniwersytecie Jagiellońskim, pracował jako dziennikarz (współredagował "Kurier Polski"), pisał wiersze. Studia kontynuował w Heidelbergu. Po powrocie do kraju mieszkał głównie w Zakopanem i w Krakowie.

W czasie I wojny ideowo związał się z Legionami, był organizatorem Komitetu Obrony Spiszu, Orawy i Podhala. Po wojnie mieszkał w Warszawie. Był prezesem Towarzystwa Literatów i Dziennikarzy, w 1934 r. został mianowany honorowym członkiem PAL. W 1934 r. zorganizowano jubileusz 45-lecia twórczości Tetmajera. Pod koniec życia cierpiał na chorobę psychiczną, stracił też wzrok. Po wybuchu wojny w 1939 r. został usunięty z hotelu, w którym mieszkał. Zmarł w szpitalu i pochowany został na Powązkach.

Właściwym debiutem literackim Tetmajera był wydany w 1891 r. tom Poezje. Po nim pojawiło się kolejnych siedem serii. W serii I dominują akcenty społeczne, w serii II i III przeważa tematyka filozoficzna; obydwa tomy poezji stały się wydarzeniami kulturalnymi. Tetmajer uznany został za wyraziciela postawy światopoglądowej pokolenia "końca wieku". W swoich utworach odwoływał się do filozofii A. Schopenhauera i F. Nietzschego, interesował się aspektami religii Wschodu. Tetmajer jest także autorem śmiałych erotyków. Rok wydania II serii Poezji - 1894 r. uznany został przez historyków literatury za datę przełomu modernistycznego. W poezji Tetmajera pojawia się uwielbienie dla sztuki oraz zachwyt urodą i legendami Tatr. Wiersze Tetmajera szybko stały się sławne. Muzykę do wielu utworów poety komponowali m.in. M. Karłowicz i K. Szymanowski. Tetmajer uprawiał także twórczość prozatorską. W 1895 r. ukazało się opowiadanie Ksiądz Piotr, a w latach 1903-10 pisarz ogłaszał pisane gwarą góralską nowele, które weszły potem w skład zbioru zatytułowanego Na skalnym Podhalu. W 1912 r. powstała pierwsza powieść historyczno-chłopska Legenda Tatr. W latach 1913-17 została opublikowana kolejna powieść Koniec epopei. Poeta pisał także dramaty: Zawisza Czarny (1901), Rewolucja (1906), Judasz (1917).

Tetmajer uważany jest za poetę, który w swojej twórczości najpełniej wyraził obawy i lęki pokolenia końca wieku. Wiele jego utworów to deklaracje postawy dekadenckiej, które stały się poetyckimi manifestami czasów, w których żył poeta.

O autorze śmiałych erotyków pisze A. Grzymała Siedlecki: "W czasach, kiedy dość energicznie zabiegał o suty ożenek, zadurzyła się w nim zamożna i niepospolicie piękna panna. Dochodziło już do porozumienia; któregoś dnia po długiej wieczornej wizycie pana Kazimierza, rozmarzone dziewczę poprosiło go o napisanie jakiegoś wiersza na dobranoc. «Z przyjemnością! - siadł i po chwili na karteczce widniał dystych:

Dobranoc, cudzie kochany,

Obróć się, czym chcesz, do ściany».

Przeczytawszy tę impertynencję, rodzice panny przecięli konkury poety. Nie mógł nie wiedzieć, czym mu grozi ten wierszyk, ale bies urwisostwa przemógł". (A. Grzymała Siedlecki Niepospolici ludzie w swoim dniu powszednim).