Dowiedz się więcej na ten temat!
Zapraszamy do serwisu opracowania.pl

okładka Słownik geograficzny

Słownik geograficzny

Słownik Geografia zawiera bogaty zestaw definicji z dziedziny geografii, informacje na temat kontynentów, państw, miast, regionów. Można w nim znaleźć najnowsze dane statystyczne oraz przydatne w szkole zestawienia, np. wulkany na świecie, najwyższe szczyty, powierzchnia kontynentów itp. Przy każdym haśle znajdziesz wszystkie te wiadomości, których są niezbędne na lekcji, na klasówce, podczas odpowiedzi, a wreszcie na maturze z geografii.

uprawy roślinne na świecie - rozmieszczenie Dodaj do listy

W produkcji roślinnej wyróżniamy uprawy:

  • żywieniowe (alimentacyjne) - zboża, rośliny korzeniowe, oleiste, cukrodajne, warzywa, owoce;
  • pseudożywieniowe (pseudoalimentacyjne) - używki: kawa, kakao, herbata;
  • przemysłowe - rośliny włókniste, kauczukowiec;
  • pastewne - trawy, rośliny motylkowe, buraki pastewne.

Najważniejszymi roślinami żywieniowymi świata są zboża. Spośród nich podstawowe znaczenie dla wyżywienia ludności świata mają pszenica, kukurydza i ryż.

· Pszenica jest głównym zbożem chlebowym świata. Należy do upraw wymagających pod względem glebowym. Uprawiana jest w strefie umiarkowanej, podzwrotnikowej i zwrotnikowej. Jej roczne zbiory kształtują się na poziomie od 550-600 mln ton. Głównymi rejonami uprawy są:

  • w Ameryce Północnej - część Wielkich Równin w USA i Kanadzie;
  • w Ameryce Południowej - pampa w północnej Argentynie;
  • w Europie - Niziny: Francuska, Angielska, Węgierska, Rumuńska i Padańska, Wyżyna Bawarska, Ukraina, Powołże w Rosji;
  • w Azji - Niziny: Chińska, Mandżurska i Gangesu, północny Kazachstan, Pendżab w Indiach i Pakistanie, Anatolia w Turcji;
  • w Afryce - delta Nilu i południowe RPA;
  • południowo-wschodnia część Australii.

Największymi eksporterami pszenicy są: USA, Kanada, Francja, Australia i Argentyna.

· Kukurydza jest zbożem głównie paszowym oraz przemysłowym. Ma duże wymagania glebowe. Jej roczne zbiory wynoszą około 480-580 mln ton. Uprawiana jest w warunkach klimatu gorącego wilgotnego oraz umiarkowanego ciepłego. Głównymi rejonami uprawy są:

  • Nizina Centralna w USA;
  • Mandżuria oraz obszary nad Huang-ho w Chinach;
  • środkowa i południowo-wschodnia część Wyżyny Brazylijskiej;
  • Basen Akwitański we Francji.

Najważniejszymi eksporterami kukurydzy są: USA, Francja i Węgry.

· Ryż jest zbożem klimatu gorącego wilgotnego. Roczne zbiory wynoszą około 510-550 mln ton. Główne rejony jego uprawy znajdują się w strefie monsunowej w południowej i wschodniej Azji. Wyróżnia się dwie odmiany ryżu: ryż suchy (górski) oraz ryż mokry (nizinny). Oprócz roli żywieniowej, z ryżu wytwarza się także inne produkty np. papier, maty lub szczotki ze słomy. Głównymi rejonami uprawy ryżu są:

  • w Azji - Niziny: Gangesu i Indusu, Kotlina Syczuańska, dolina Jangcy, Góry Południowochińskie, delty: Mekongu oraz Irawadi, Jawa (Indonezja), Luzon (Filipiny), Honsiu (Japonia);
  • w Ameryce Południowej - brazylijski stan Rio Grande do Sul;
  • w Ameryce Północnej - część Niziny Zatokowej oraz stan Arkansas.

Innymi zbożami uprawianymi na Ziemi są jęczmień, żyto, owies oraz proso i sorgo.

· Jęczmień jest zbożem średnio wymagającym zarówno pod względem glebowym, jak i klimatycznym. Uprawia się go w klimatach umiarkowanych i podzwrotnikowych. Zużywany jest do produkcji piwa oraz jako pasza. Spożywany jest też bezpośrednio jako kasza. Roczne zbiory wynoszą około 150 mln ton.

· Żyto jest zbożem chlebowym i paszowym. Uprawiane jest w warunkach klimatu umiarkowanego chłodnego. Nie ma dużych wymagań glebowych. Jego roczne zbiory wynoszą około 25 mln ton.

· Owies stanowi paszę dla koni oraz służy celom spożywczym. Ma niewielkie wymagania klimatyczne i glebowe. Uprawiany jest w górach oraz w warunkach klimatu umiarkowanego chłodnego. Roczne zbiory kształtują się na poziomie około 30 mln ton.

· Proso i sorgo są ważnymi zbożami żywieniowymi krajów afrykańskich i azjatyckich. Uprawiane są w warunkach klimatu gorącego, są odporne na suszę. Roczne zbiory wynoszą około 60 mln ton. Uprawiane są na południe od Sahary oraz na Wyżynie Dekańskiej w Indiach. Ostatnio na pierwsze miejsce w uprawie sorga wysunęły się Stany Zjednoczone, gdzie to zboże zużywane jest jako pasza.

Spośród roślin korzeniowych (bulwiastych) największe znaczenie mają ziemniaki, maniok i bataty.

· Ziemniaki uprawiane są jako roślina paszowa, spożywcza oraz przemysłowa będąca surowcem do produkcji alkoholu, syropu oraz krochmalu. Jest to uprawa nie mająca dużych wymagań glebowych i klimatycznych.

· Maniok podobnie jak ziemniaki uprawiany jest jako roślina spożywcza, paszowa oraz surowiec do produkcji alkoholu. Występuje w klimatach gorących strefy międzyzwrotnikowej. Odgrywa istotną rolę w wyżywieniu niektórych państw.

· Bataty, podobnie jak maniok, uprawiane są w strefie międzyzwrotnikowej. Absolutnym potentatem w uprawie tej rośliny są Chiny.

Dwiema podstawowymi roślinami cukrodajnymi są trzcina cukrowa oraz buraki cukrowe.

· Trzcina cukrowa jest rośliną klimatu gorącego wilgotnego. Jej łodyga zawiera około 20% cukru. Produkuje się z niej 65% cukru wytwarzanego na świecie.

· Buraki cukrowe mają mniejsze znaczenie niż trzcina. Wymagają dobrych gleb. Uprawiane są w warunkach klimatu umiarkowanego ciepłego, głównie w Europie.

Roślinami oleistymi uprawianymi na świecie są soja, słonecznik, orzeszki ziemne, rzepak, oliwka, palma kokosowa i palma oleista.

Najważniejszą rośliną oleistą jest soja. Jest ciepłolubną rośliną motylkową. Jej nasiona zawierają około 25% tłuszczu. Ponad połowa światowej produkcji pochodzi z USA.

· Słonecznik jest rośliną klimatu umiarkowanego ciepłego. Wymaga dobrych gleb.

· Bardzo zasobne w tłuszcz są orzeszki ziemne (arachidy). Stanowi on połowę ich masy. Najwięcej uprawia się ich w Chinach, Indiach oraz w USA.

· Roślinami strefy umiarkowanej są rzepak i rzepik. Poza strefą umiarkowaną uprawiane są na Wyżynie Dekańskiej w Indiach. Produkuje się z nich głównie oleje techniczne i pasze.

· Oliwka jest rośliną basenu Morza Śródziemnego. Głównymi producentami oliwy są Hiszpania, Francja i Włochy.

· Palma kokosowa oraz palma oleista uprawiane są w klimacie gorącym wilgotnym. Największymi producentami kopry (wysuszonej zawartości orzecha kokosowego) są Indie, Sri Lanka i Indonezja. Palma oleista rośnie głównie w Indonezji i Malezji.

· Coraz większą rolę w produkcji roślinnej odgrywają owoce i warzywa.

Spośród warzyw największe znaczenie mają kapusta, pomidory, ogórki i cebula.

· Kawa uprawiana jest na obszarach klimatu zwrotnikowego wilgotnego lub podrównikowego. Jest rośliną cieniolubną. Największy udział w światowej produkcji kawy mają państwa Ameryki Południowej.

· Uprawa kakaowca wymaga klimatu równikowego lub podrównikowego. Głównymi rejonami jego uprawy są wybrzeża Zatoki Gwinejskiej w Afryce, Archipelag Malajski oraz północna część Ameryki Południowej.

· Krzewy herbaty uprawiane są w klimacie zwrotnikowym i podzwrotnikowym o dużej wilgotności. Zdecydowanie najwięcej herbaty uprawia się w Azji, mniej w Afryce.

· Jedyną używką nieżywieniową jest tytoń. Ma duże wymagania glebowe. Potentatem w jego uprawie są Chiny. Do niedawna dużym producentem tej używki było USA, lecz w ostatnich latach produkcja tytoniu w tym państwie gwałtownie spadła.

Podstawową rośliną włóknistą świata jest bawełna. Poza nią uprawia się len, konopie, jutę i agawę.

· Bawełna uprawiana jest w strefie klimatów zwrotnikowych lub podzwrotnikowych. Pola bawełniane często wymagają nawadniania. Głównymi producentami bawełny są Chiny, państwa byłego ZSRR, USA, Indie oraz Pakistan.

· Len jest rośliną włóknistą klimatu umiarkowanego. Uprawiany jest w krajach europejskich - Irlandii, Holandii, Francji, Polsce, na Litwie i Białorusi oraz w europejskiej części Rosji.

Największymi producentami konopi są Rosja i Indie, juty - Indie i Bangladesz, a agawy (sizalu) - Brazylia, Tanzania i Kenia.

· Ważną grupą roślin przemysłowych są rośliny kauczukodajne. Najcenniejszą spośród nich jest kauczukowiec brazylijski. Z jego soku wytwarza się kauczuk naturalny będący surowcem dla przemysłu gumowego. Największymi jego producentami są państwa azjatyckie: Indonezja, Tajlandia i Malezja.

Główni producenci trzciny cukrowej

Trzcina cukrowa

państwo

mln t

Brazylia

271

Indie

249

Chiny

77

Kuba

58

Tajlandia

47

świat

1105

Producenci wybranych roślin oleistych

Soja

Słonecznik

Rzepak

państwo

mln t

państwo

mln t

państwo

mln t

USA

60

Argentyna

3,8

Chiny

7,7

Brazylia

19

Rosja

3,1

Indie

5,8

Argentyna

11

Francja

2,2

Kanada

3,7

Chiny

10

Ukraina

2,1

Niemcy

2,6

świat

114

świat

22,0

świat

26,7

Producenci niektórych owoców

Ananasy

Banany

Cytryny

Jabłka

Truskawki

Porzeczki

Tajlandia

Indie

USA

USA

USA

Polska

Filipiny

Brazylia

Włochy

Chiny

Japonia

Niemcy

Chiny

Filipiny

Meksyk

Rosja

Polska

W. Brytania

Brazylia

Ekwador

Hiszpania

Niemcy

Hiszpania

Czechy

Indie

Indonezja

Indie

Włochy

Włochy

Austria