Dodaj do listy

Antygona

Problematyka

Racje Kreona i racje Antygony

Argumenty (racje) Kreona kierujące jego postępowaniem:

  • uznaje wyższość praw ustawowych nad religijnymi,
  • musi dbać o autorytet władcy, a tym samym o tron;
  • zapobiega bezprawiu, musi dbać o bezpieczeństwo i dobro państwa;
  • uważa, że prawo zwyczajowe nie może ograniczać władzy króla;
  • kieruje się zdrowym rozsądkiem (swoiście pojętym): zdrajca ojczyzny nie może być tak samo traktowany jak jej obrońca;
  • wojna wywołana przez Polinika spowodowała śmierć wielu ludzi,
  • musi ukarać Antygonę, by nie posądzono go o stronniczość i forowanie krewnych;
  • jego przeciwnikiem jest kobieta, w rozgrywce z nią nie może się zhańbić porażką.

Argumenty (racje) Antygony wpływające na jej postępowanie

  • uznaje wyższość prawa boskiego nad ustawowym,
  • spełnia obowiązek wobec zmarłego, zapewniając mu spokój wieczny. Grecy wierzyli, że dusza zmarłego, któremu nie urządzono pochówku, nie może się dostać do Hadesu. Błąka się nad brzegami Styksu, zakłócając skargami spokój nieśmiertelnym. Nie pogrzebane ciało budzi odrazę bogów, sprowadza boginie zemsty, erynie, karzące tych, którzy nie dopełnili swych obowiązków wobec zmarłych;
  • kieruje się miłością do brata, emocjami a nie rozumem;
  • ocenę postępowania człowieka pozostawia bogom,
  • chce żyć ze spokojnym sumieniem.

Antygona i Kreon to postacie tragiczne, reprezentują dwie ścierające się prawdy.

Są wobec siebie antagonistami - przeciwnikami. Nie potrafią się nawzajem przekonać o słuszności swoich racji. Nie widzą możliwości porozumienia. Uważają swoje racje za jedynie słuszne. Za ich bezkompromisową obronę oboje ponoszą dotkliwe konsekwencje: Antygona Antygona Sofokles Antygona, bohaterka główna i tytułowa; córka Edypa, siostra Ismeny, Polinejkesa i Eteoklesa, narzeczona Hajmona
Wygląd: Dostojna, pełna majestatu, wygląda i zachowuje się jak prawdziwa...
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
odnosi moralne zwycięstwo za cenę swojego życia. Kreon Kreon Sofokles Antygona, bohater główny; brat Jokasty, szwagier Edypa, stryj Antygony, po śmierci Eteoklesa i Polinejkesa objął władzę w Tebach Wygląd: dojrzały mężczyzna, pełen dostojeństwa
...
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
ponosi moralną porażkę, traci swoich bliskich, przekonuje się o tym, że nie jest łatwo być władcą.

Tragizm bohaterów

Tragizm Antygony polega na tym, że ma ona do wyboru dwie wartości równorzędne, każdy wybór skończy się tragicznie. Jeśli uzna wyższość praw boskich, sprzeniewierzy się ludzkim, złamie zakaz króla, zostanie skazana na śmierć. Podporządkowując się zakazowi Kreona, ocali życie, ale nigdy nie zazna spokoju sumienia świadoma, że nie dopełniła świętych obowiązków religijnych. Będzie także narażona na gniew bogów. Nie jest w stanie zmienić przeznaczenia, jej życie jest uzależnione od wyroków nieubłaganego Fatum.

Tragizm Kreona polega na tym, że jest on głęboko przekonany o słuszności swego postępowania. Wypełnił bardzo dobrze obowiązki władcy, ale za cenę utraty najbliższych osób. Jego życie będzie udręką, pozostanie z wyrzutami sumienia i świadomością, że mógł nie dopuścić do tragedii, będzie pragnął śmierci jako wybawienia. Uświadamia sobie, że lud dla dobra którego działał, nie aprobuje jego postępowania.

Stanowisko Sofoklesa wobec konfliktu

Kreacja losu Kreona wskazuje na to, że Sofokles opowiada się po stronie Antygony, czyli praw boskich, zwyczajowych. Kreon przyznaje się do błędu i w ten sposób podkreśla wyższość odwiecznych praw sakralnych nad “chwilowymi”, ludzkimi.

Współistnienie praw zwyczajowych, niepisanych i ustawowych zachodzi w każdym społeczeństwie. Nie można lekceważyć tradycji i związanych z nią praw, wynikających bardzo często ze świadomości religijnej społeczeństwa. Szczególnie powinni pamiętać o tym rządzący. Władając państwem, muszą także uwzględniać opinię obywateli. Tragedia Tragedia dramat antyczny
Czytaj dalej Słownik historyczny
ma jak widać wymowę uniwersalną, ponadczasową.

Rola sacrumprofanum w tragedii

Sacrum - wartości powszechnie uważane za święte, tajemnicze, przypisywane Bogu, związane z religią.

Profanum - to, co związane z człowiekiem, niedoskonałe, nietrwałe, przemijające, właściwe życiu człowieka na ziemi.

Przedstawicielką sfery sacrum w dramacie jest Antygona. To ona broni praw człowieka do godnego pochówku, od którego zależy jego los po śmierci. Antygona uważa, że człowiek nie ma prawa mieszać się w sprawy bogów, ingerować w sferę pozaziemską. Jest gotowa oddać życie za to, co dla niej święte.

Po stronie profanum - spraw ziemskich - stoi Kreon. Nie zauważa on, że każdy człowiek podlega bogom i przeznaczeniu. Wydaje rozkazy nie uwzględniając tej prawdy. Nie potrafi uświadomić sobie konsekwencji wynikających z przekroczenia boskich praw. Nikogo nie słucha. Ponosi dotkliwą klęskę.

Sacrum i profanum to dwie sfery ważne również dla człowieka współczesnego. Sofokles pokazał konflikt, jaki między nimi istnieje i pouczył, która z nich jest ważniejsza.

Teksty dostarczyło Wydawnictwo GREG. © Copyright by Wydawnictwo GREG

autorzy opracowań: B. Wojnar, B. Włodarczyk, A. Sabak, D. Stopka, A. Szóstak, D. Pietrzyk, A. Popławska
redaktorzy: Agnieszka Nawrot, Anna Grzesik
korektorzy: Ludmiła Piątkowska, Paweł Habat

Zgodnie z regulaminem serwisu www.bryk.pl, rozpowszechnianie niniejszego materiału w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, utrwalanie lub kopiowanie materiału w celu rozpowszechnienia w szczególności zamieszczanie na innym serwerze, przekazywanie drogą elektroniczną i wykorzystywanie materiału w inny sposób niż dla celów własnej edukacji bez zgody autora podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności.