Dodaj do listy

Odyseja

Geneza i gatunek utworu

Stworzone przez Homera dzieła ukazują barwny świat kultury mykeńskiej, która istniała na terenach dzisiejszej Grecji od 1700 do 1200 r. p.n.e. Wydarzenia przedstawione w IliadzieOdysei rozegrały się w XII w. p.n.e. Wykopaliska archeologiczne coraz bardziej potwierdzają istnienie tej kultury i zgodność przekazu homeryckiego z historią. Wojna trojańska była ostatnim wielkim wydarzeniem w dziejach Achajów. Potem nastąpiły wieki klęsk, kryzysu, upadku kultury. Lata świetności utrwalono w mitach i legendach, które prawdopodobnie narodziły się w niedługim czasie po wydarzeniach, które opiewały. Przez cztery Cztery Liczba cztery symbolizuje wszechświat materialny, cztery pory roku, cztery strony świata, cztery kwadry księżyca, cztery wiatry, cztery wieki ludzkości, cztery rzeki Hadesu, cztery konie Apokalipsy,... Czytaj dalej Słownik symboli literackich wieki, dzielące wojnę trojańską od Homera, mityczne opowieści o przeszłości były przekazywane ustnie przez aojdów (wędrownych pieśniarzy, gawędziarzy, bajarzy). Homer swobodnie przetworzył ich pieśni i zbudował przemyślaną kompozycyjnie i fabularnie całość. Tak więc jego dzieła stoją na pograniczu twórczości ustnej i literatury pisanej.

Niewiele lub prawie nic nie wiemy o okolicznościach powstania Odysei. Jak już wspomniano, uczeni uważają, że na pewno Odyseja powstała później niż Iliada. Wysuwano także hipotezy, że epopeje mają dwóch różnych autorów. To, że Odyseja skrzętnie unika wzmianek o faktach znanych z Iliady, jest dla jednych dowodem, że autor traktuje swoje dzieło jako uzupełnienie Iliady, a dla innych znakiem nieliczenia się z nią albo całkowitej jej nieznajomości. Również wyraźne różnice w stylu obu epopei dla jednych są dowodem, że mają one różnych autorów, a dla drugich argumentem na rzecz rozwoju warsztatu pisarskiego Homera. Jednak współcześni badacze coraz częściej dochodzą do wniosku, że więcej rzeczy w formie i w treści łączy obie epopeje niż je dzieli. Uzasadnione więc staje się przyjęcie jednego autora dla obydwu epopei - Homera.

Nazwa "epos" wywodzi się od greckiego poiein - tworzyć, układać, a samo słowo epos oznacza w języku greckim słowo, opowieść, pieśń. Jest to jeden z głównych i najstarszych gatunków epiki. Powstał już w drugim lub trzecim tysiącleciu p. n. e. w Babilonii (Gilgamesz). Utwór najczęściej wierszowany, ukazuje życie legendarnych lub historycznych bohaterów na tle wydarzeń przełomowych dla danego narodu. Najwcześniejsze eposy mają charakter zbioru opowieści mitycznych i wywodzą się często z czasów, w których grupa ich autorów nie znała pisma.

Epos starożytnej Grecji ukształtowany został w IX-VIII w. p. n. e. Jest to gatunek Gatunek zespół organizmów o podobnej budowie, wspólnym pochodzeniu, mogących się swobodnie krzyżować, dając płodne potomstwo. W procesie specjacji powstają nowe gatunki. Gatunek jest podstawową jednostką... Czytaj dalej Słownik biologiczny poezji wysokiej, który pojawił się jako ukoronowanie wielowiekowej tradycji ustnej. Najwybitniejsze dzieła epiki greckiej przypisywane są Homerowi (IliadaOdyseja).

Epos homerycki - cechy gatunkowe

  • rozpoczyna się inwokacją (łac. invocatio - wezwanie) - rozbudowaną apostrofą umieszczoną na początku utworu, w której poeta zwraca się w uroczysty sposób do muzy z prośbą o natchnienie,
  • wszechwiedzący, obiektywny narrator, zachowujący dystans wobec opowiadanych treści; poznajemy go już w inwokacji,
  • heroiczni bohaterowie,
  • współistnienie dwóch płaszczyzn: boskiej (nadprzyrodzonej, np. Atena, Posejdon, Zeus) i ludzkiej (np. Odyseusz, Telemach, Penelopa); każde ważne wydarzenie odbywa się przy udziale bogów, z ich ingerencją,
  • styl podniosły, uroczysty, patetyczny,
  • stałe epitety (np. Zeus egidowładny), rozbudowane porównania (tzw. porównania homeryckie), w których część zaczynająca się od "jak" stanowi osobną scenę lub opis;
  • nagromadzenie scen realistycznych, bogate tło obyczajowe;
  • nadrzędny tok akcji wzbogacony jest bardzo licznymi epizodami.

Teksty dostarczyło Wydawnictwo GREG. © Copyright by Wydawnictwo GREG

autorzy opracowań: B. Wojnar, B. Włodarczyk, A. Sabak, D. Stopka, A. Szóstak, D. Pietrzyk, A. Popławska
redaktorzy: Agnieszka Nawrot, Anna Grzesik
korektorzy: Ludmiła Piątkowska, Paweł Habat

Zgodnie z regulaminem serwisu www.bryk.pl, rozpowszechnianie niniejszego materiału w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, utrwalanie lub kopiowanie materiału w celu rozpowszechnienia w szczególności zamieszczanie na innym serwerze, przekazywanie drogą elektroniczną i wykorzystywanie materiału w inny sposób niż dla celów własnej edukacji bez zgody autora podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności.