Dodaj do listy

Biblia

Wędrówka do Ziemi Obiecanej

STRESZCZENIE

Abraham był przywódcą jednego z rodów Hebrajczyków, ludu pochodzącego prawdopodobnie ze stepów Półwyspu Arabskiego, który w poszukiwaniu urodzajnych ziem dotarł do Mezopotamii. Tam, w mieście Charan, Bóg powołał Abrahama. Nakazał mu opuścić tę krainę i wyruszyć w poszukiwaniu ziemi, którą dla niego przeznaczył. Obiecał też obdarzyć jego lud szczególnym błogosławieństwem. Był to początek przymierza pomiędzy Jahwe a narodem wybranym, czyli potomkami Abrahama. Ową krainą była ziemia Kanaan (dziś Palestyna), gdzie dotarł ze swym rodem Abraham Abraham Biblia, żydowski patriarcha (przywódca rogu), ojciec Izaaka, mąż Sary. Wyprowadził naród izraelski do Kanaan, Ziemi Obiecanej. Później jego rolę przewodnika przejął Mojżesz
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
ok. XVIII w. p.n.e., a Bóg oddał mu ją całą we władanie.

Abraham zostawił w ziemi Kanaan wielu potomków, których od imienia jego wnuka Izraela nazwano Izraelitami. Kiedy jednak w Kanaanie zapanował głód, Izraelici wywędrowali do Egiptu. Otrzymali tam najbardziej urodzajną ziemię, ponieważ zarządcą Egiptu był wówczas Józef, syn Izraela, sprzedany tam kiedyś w niewolę przez swych braci.

Po jakimś czasie kolejny faraon, przerażony rosnącą coraz bardziej potęgą Izraelitów, odebrał im wszelkie przywileje, a ich samych przeznaczył do najcięższych prac. Nakazał także topić nowo narodzonych chłopców. Jedna z kobiet, chcąc uratować dziecko, ukryła je w sitowiu, umieściwszy przedtem w wiklinowym koszyku. Tam znalazła je córka faraona, która zabrała je na dwór i zajęła się jego wychowaniem. Nadała mu imię Moszeh (w jęz. egipskim „wydobyłam go”). On właśnie z woli Boga miał wyprowadzić prześladowanych Żydów z Egiptu, „domu niewoli”.

Pewnego dnia Mojżesz, pasąc owce swego teścia, zawędrował pod górę Horeb. Zobaczył tam „krzew ognisty”, w którym ukazał mu się Bóg. Jak rzekł Mojżeszowi, przybył, aby wyprowadzić swój lud z domu niewoli do ziemi mlekiem i miodem płynącej. Mojżeszowi nakazał udać się do faraona, by ten wypuścił Izraelitów z Egiptu.

Faraon odmówił wypuszczenia Żydów i obciążył ich jeszcze cięższymi pracami. Wtedy Jahwe zesłał na Egipt Egipt Arabska Republika Egiptu. Państwo położone w północno-wschodniej Afryce i częściowo w Azji (Półwysep Synaj). Na północy graniczy z Morzem Śródziemnym, a od wschodu z Morzem Czerwonym. Powierzchnia... Czytaj dalej Słownik geograficzny dziewięć plag (kataklizmów) - m.in. inwazję żab, komarów, much, szarańczy, plagę gradu, grzmotu, ognia i ciemności. Przerażony faraon zezwolił Żydom na wyjście z Egiptu, gdzie żyli już ponad 400 lat. W drogę wyruszyła wielusettysięczna rzesza pod wodzą Mojżesza. Nad Morzem Czerwonym dogoniły ją wojska faraona. Bóg jednak sprawił, że rozstąpiły się wody morskie, a Izraelici przeszli suchą ścieżką na drugi brzeg. Fale runęły na armię faraona, niszcząc ją zupełnie. Wówczas Izraelici uwierzyli Jahwe i jego słudze - Mojżeszowi.

Pierwsze postoje na pustyni

Izraelici ruszyli w kierunku pustyni Szur. Przez trzy dni wędrowali bez wody, aż dotarli do miejscowości Mara. Tu jednak woda nie nadawała się do picia, gdyż była bardzo gorzka. Wtedy na polecenie Boga Mojżesz wrzucił do niej kawałek drewna, a woda stała się słodka. Tam Jahwe ustanowił dla narodu wybranego prawa i rozporządzenia, których wykonywanie zapewniało Izraelitom boską opiekę i przychylność.

Następnie wyruszyli oni do Elim, gdzie rozbili namioty nad wielką wodą.

Przepiórki i manna

Opuściwszy Elim, wkroczyli na pustynię Sin, rozciągającą się pomiędzy Elim a Synajem. Był piętnasty dzień drugiego miesiąca wędrówki. Tam zaczęto szemrać przeciwko Mojżeszowi i Aaronowi, zarzucając im, że wiodą lud na zatracenie. Bóg zesłał wtedy z nieba pożywienie Izraelitom, były to przepiórki i manna. Nakazał, by zbierać je co dzień przez sześć dni, a ostatniego dnia w dwójnasób. Tak żywił lud izraelski przez czterdzieści lat, dopóki nie dotarł on do granic ziemi Kanaan.

Dekalog

W trzecim miesiącu wędrówki Jahwe zawarł przymierze z Izraelitami. Mojżesz otrzymał na górze Synaj dziesięć przykazań oraz kodeks religijno-moralny. Bóg nakazał, by nie czczono innych bogów, nie wykonywano ich wizerunków ani nie służono im.

Mojżesz doprowadził Żydów do Ziemi Obiecanej, sam jednak zmarł w wieku stu dwudziestu lat, ujrzawszy ją tylko ze szczytu góry Nebo.

PROBLEMATYKA

Etapy podróży Abrahama i Izraelitów - fakty historyczne

Fragmenty Księgi Rodzaju oraz Księgi Wyjścia ukazują drogę Izraelitów do Ziemi Obiecanej. Obejmowała ona następujące etapy:

  1. Powołanie Abrahama.
  2. Przybycie do Kanaan ok. XVIII w. p.n.e.
  3. Emigracja Hebrajczyków do Egiptu.
  4. 400 lat niewoli egipskiej.
  5. Wyznaczenie Mojżesza na przywódcę Izraelitów.
  6. Przejście przez Morze Morze część oceanu posiadająca odrębną nazwę. Niekiedy morzem nazywane są także jeziora, np. Morze Kaspijskie i Martwe.
    · Niszczące działanie morza abrazja · Budujące działanie morza: Na...
    Czytaj dalej Słownik geograficzny
    Czerwone.
  7. Postój na pustyni Szur, w miejscowości Mara.
  8. Droga przez pustynię Sin.
  9. Otrzymanie dekalogu na górze Synaj.
  10. Czterdziestoletnia wędrówka przez pustynię.
  11. Dotarcie do granic Ziemi Obiecanej.
  12. Śmierć Mojżesza.

Kulturowy kontekst historii

Zapamiętaj!

Kontekst kulturowy - zespół zjawisk związanych z kulturą danej społeczności, których ślady można odnaleźć w danym tekście.

W tej historii odnajdujemy wiele śladów starożytnej kultury żydowskiej. Ten pochodzący z Półwyspu Arabskiego lud był podzielony na rody. Każdy z rodów miał swojego przywódcę. Abraham (postać historyczna) był jednym z takich przywódców, w wędrówce do Ziemi Obiecanej zastąpił go Mojżesz. Poszczególne rody często wędrowały z całym dobytkiem z obszarów mało urodzajnych do krain, gdzie żyłoby się im lepiej i dostatniej (prowadzili koczowniczy tryb życia).

Przywódca rodu pełnił rolę opiekuna i, jak wierzono, kontaktował się bezpośrednio z Bogiem. Tu opisano spotkanie Mojżesza z Jahwe, które miało miejsce nieopodal Góry Horeb.

Zasady religijne nie pozwalały Żydom patrzeć prosto w boże oblicze, dlatego w tej historii Mojżesz zasłania twarz w obawie, że obraz boskiej potęgi mógłby go zabić.

Pouczenia

Księgi te, przede wszystkim Księga Wyjścia, w której została opisana drogę Izraelitów z Egiptu do Kanaan, miała także pouczyć naród wybrany o podstawowych prawdach religijnych - Jahwe jest jedynym Bogiem, którego Izraelici powinni czcić, odrzucając wszelkich obcych bogów. Nie wolno tworzyć ich wizerunków ani składać ofiar. W zamian za to Bóg otacza potomków Abrahama opieką, chroni od wrogów, obdarza błogosławieństwem, ponieważ uczynił ich swym narodem wybranym. Potwierdza to przymierze, którego zapowiedzią jest powołanie Abrahama, a ostatecznym potwierdzeniem otrzymanie przez Mojżesza tablic z dziesięciorgiem przykazań na górze Synaj.

Wiele fragmentów poświęcono Bogu: trosce Boga o człowieka, jego miłosierdziu i zrozumieniu ludzkich potrzeb (słodka woda, manna, przepiórki); potrzebie wierności i ufności w Bogu. Jest tam również zawarte pouczenie, że nie wolno tracić nadziei, lecz z uporem podążać ku obranemu celowi, pokonując przeszkody i walcząc z własną słabością (motyw wędrówki).

Symboliczny motyw wędrówki

Wędrówka nabiera w tej historii cech symbolu. Trudy wędrowania, cierpienia, poświęcenie Izraelitów oznaczają tu kolejne etapy wewnętrznego doskonalenia. Podróżowanie do krainy, w której wszyscy będą szczęśliwi jest symbolem ziemskiego życia, w czasie którego człowiek musi pokonywać codzienne problemy, starać się żyć zgodnie z bożymi przykazaniami, żeby zasłużyć na pobyt w raju po śmierci.

Wędrowiec jest tu symbolem człowieka,wędrówka - drogi życiowej.

Ważne biblijne wydarzenia

Biblii opisano wiele wydarzeń, które miały decydujący wpływ na losy człowieka:

zerwanie owocu z drzewa wiadomości dobra i zła - wygnanie z raju - śmiertelność człowieka;

zabicie Abla przez Kaina - narodziny zbrodni;

cierpienie Hioba - nowe oblicze cierpienia, które jest niezawinione, dzięki któremu człowiek może lepiej poznać Boga.

Biblizmy - biblijne związki frazeologiczne, znane motywy

Powyższe fragmenty Biblii zawierają wiele sformułowań (biblizmów), które weszły do języka potocznego i stanowią pewne skróty myślowe, zawierające jasne dla wszystkich treści, np.:

plagi egipskie - nieszczęścia, kataklizmy;

egipskie ciemności - wielka, przerażająca ciemność;

ziemia mlekiem i miodem płynąca - ziemia Ziemia trzecia w odległości od Słońca planeta Układu Słonecznego, oddalona od Słońca o ok. 149,6 mln km, piąta co do wielkości. Kształtem zbliżona do elipsoidy obrotowej powstałej w wyniku jej obrotowego ruchu,... Czytaj dalej Słownik geograficzny obiecana;

czekać na mannę z nieba - liczyć na osiągnięcie czegoś bez trudu, bez pracy.

Cechy stylu biblijnego

Styl biblijny charakteryzuje się:

patosem i dostojnością;

• obecnością w tekście licznych alegorii i symboli;

• utartymi zwrotami i sformułowaniami właściwymi tylko dla Biblii: „zaprawdę”, „I widział”, „niewiasta”, „mąż” (w znaczeniu mężczyzna), powtórzeniami;

• podziałem tekstu na tzw. wersety biblijne - odrębne całości znaczeniowe i rytmiczno-intonacyjne.

Świat ukazany w Biblii

Biblijna rzeczywistość często wydaje nam się dziwna i tajemnicza, ponieważ autorzy tekstów biblijnych czerpali literackie pomysły z dawnych tekstów mitycznych, z osiągnięć literackich pokoleń jeszcze starszych niż ich pokolenie. W związku z tym w opowieściach biblijnych można spotkać wiele motywów, które pojawiły się już wcześniej: wąż (poemat Gilgamesz), potop został opisany również w mitologii greckiej.

Teksty dostarczyło Wydawnictwo GREG. © Copyright by Wydawnictwo GREG

autorzy opracowań: B. Wojnar, B. Włodarczyk, A. Sabak, D. Stopka, A. Szóstak, D. Pietrzyk, A. Popławska
redaktorzy: Agnieszka Nawrot, Anna Grzesik
korektorzy: Ludmiła Piątkowska, Paweł Habat

Zgodnie z regulaminem serwisu www.bryk.pl, rozpowszechnianie niniejszego materiału w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, utrwalanie lub kopiowanie materiału w celu rozpowszechnienia w szczególności zamieszczanie na innym serwerze, przekazywanie drogą elektroniczną i wykorzystywanie materiału w inny sposób niż dla celów własnej edukacji bez zgody autora podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności.